پس چون راضى نيستيد كه در آنچه من شما را روزى كرده‌ام بندگان شما با شما در آن شريك باشند و ترس آن داريد كه مبادا مستقل شوند در آن ، پس چگونه راضى مىشويد از براى من كه رب الارباب و مالك الملك و خالق احرار و عبيدم ، بعضى از بندگان مرا شريك من سازيد ؟ و به چه وجه روا مىداريد كه در آنچه من آفريده‌ام كسى از آفريدگان من شريك من باشد . در بعضى از تفاسير است كه چون حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله اين آيهء شريفه را بر صناديد قريش تلاوت فرمود ، همه متفق الكلمه گفتند : هرگز اين نتواند بود . حضرت فرمود : شما بندگانِ خود را در مال خود شريك نمىسازيد ، پس چگونه آفريدگان را كه بندگان خدايند در ملك او شريك مىسازيد ؟ ! « 1 » كَذَ لِكَ نُفَصّلُ الْأَيتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ : اين چنين آيات توحيد خود را براى گروهى كه عقل خود را به كار مىبرند تفصيل مىدهيم تا بدانند كه معبودهاى مشركان نيز در عرض مقام ربوبى نيستند ؛ بلكه مملوك خدايند نه شريك او . اما جاهلان و ظالمان از حقيقت اين سخنان بىخبرند ؛ چنان كه مىفرمايد : ( آيهء 29 ) بَلِ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُواْ أَهْوَآءَهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ فَمَن يَهْدِى مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَ مَا لَهُم مّن نصِرِينَ تفسير : بلكه آنان كه ستم نمودند بر خود - يعنى مشرك شدند - بدون علم يعنى در حالى كه نادان‌اند پيروى از هواهاى خود كردند . امّا دانا اگر بخواهد از هواى نفس خود پيروى كند ، علم و دانشش او را از آن باز دارد مگر اين كه عقلش مغلوب هوايش شود ؛ بخلاف جاهل كه هيچ چيز صارف و مانع او از پيروى هواى نفس نمىشود خصوصاً اگر جهل مركب باشد كه هر چه آيات بينات و دلايل واضحات به او ارائه داده شود به هيچ گونه مهتدى نشود و از

--> ( 1 ) . تفسير منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 202 .